Van vuile handen en smerig geld

De Italiaanse criminele organisaties zijn groot geworden van smerig geld: smeergeld in het Nederlands, tangentes in het Italiaans. Het is een vak apart om dat geldcircuit te organiseren: hoe stel je de bedragen vast, hoe pak je de geldvraag in, in welke vorm moet het geïnd worden? Net als grote multinationals en corrupte politici hebben ze daar hele systemen voor ontwikkeld.

Italiaanse criminele organisaties hebben hun vaste ‘PR-mensen’ die zorgen dat het zaken doen en de lopende contracten vlot verlopen. Met een flinke pot geld tot hun beschikking en grote ‘mensenkennis’ weten ze precies welke ‘klanten’ gevoelig zijn voor hun giften en hoe ze hen kunnen omkopen. Bij verandering van politici, directeuren, technici of controleurs is er plotseling verhoogde activiteit. Dan staat de concurrentie voor de deur om de nieuwkomers in te pakken en moeten ze er snel bij zijn om hen te paaien.
 
Zoals ik de vorige keer zei, ben ik zelf altijd de dans ontsprongen door me voor te doen als domme buitenlander die het niet doorheeft wanneer hij een afperser voor zich heeft. Maar anders is het als het om het grote geld gaat. Om tuinbouwproducten door het langgerekte land van Zuid naar Noord te vervoeren, moeten de vrachtwagens door vele streken die worden bestuurd door even zo veel families. Elke familie wil een deel van de waarde van de lading, een fooi voor het doorlaten van het transport. De verdeling van de koek gaat volgens vaste afspraken. 

Op nog grotere schaal wordt er flink gesnoept van landbouwsubsidies uit Brussel. Tot voor kort kwamen die subsidies via officiële maar lokale instanties bij de kwekers terecht. Die moesten dan vervolgens weer een deel ‘terugbetalen’ aan de invloedrijke personen bij die instanties. Met als gevolg een groot aantal vervalste, aangedikte rekeningen. Nu Berlusconi hard bezig is die praktijken te controleren, dreigt de landbouw een nieuwe subisidie van 1 miljard euro uit Brussel mis te lopen. Niemand durft de subsidie, bedoeld om de land- en tuinbouw te moderniseren, meer uit te geven. Want als er controle op volgt en ze duiken dieper in de boeken, hebben ze de poppen aan het dansen. Als het geld tot het eind van het jaar geen bestemming heeft gekregen, verloopt de subsidie.

Werk gunnen aan het bedrijf dat het meeste biedt, is niet alleen een aangelegenheid van de Italiaanse onderwereld. Het komt overal voor, in alle bedrijfstakken. Werk uitvoeren met opgeblazen rekeningen, is ook niemand vreemd. Maar soms overwint het vertrouwen in integriteit. Een leuk voorbeeld: Bij een staatsaanvraag voor 25 hectare glazen kassen in Irak, in 1979 maakte ik deel uit van een groep die de Italiaanse kassenbouwer Lombrosi vertegenwoordigde. De Bulgaarse kassenbouwers boden hun slecht nagemaakte Venlo-kassen veel goedkoper aan. Die waren dus zeker van de overwinning. Maar de uiteindelijke beslissing hing af van de directeur van de lokale coöperatie; een bejaarde, traditionele Arabier. Tegen het eind van de bespreking riep hij me naar zich toe, pakte mijn handen en bestudeerde die. Mijn handen zaten onder het eelt van het installatiewerk. De Arabier keek me aan en zei: “Hij krijgt dit werk. Zijn handen zijn gewend aan hard werken en niet aan smerig geld tellen.”

© Vakblad voor de Bloemisterij

Reageer